Włazy ciśnieniowe

Włazy ciśnieniowe - do czego służą?

Włazy ciśnieniowe to kategoria włazów o podwyższonej odporności na warunki panujące wewnątrz zbiornika, w którym dany właz jest zamontowany. Włazem ciśnieniowym jest konstrukcja o dowolnym kształcie (właz okrągły, prostokątny lub owalny) odporna na ciśnienie minimum 0.5 bar.

Właz ciśnieniowy stanowi element inspekcyjny zbiorników i urządzeń, których warunki pracy uwzględniają znacznie wyższe od atmosferycznego ciśnienie pracy. Spora część modeli należących do tej grupy nadaje się również do pracy w warunkach próżni. Właz tego typu montowany będzie zatem między innymi:

w zbiornikach ciśnieniowych w przemyśle spożywczym (zwłaszcza przy produkcji alkoholi - na przykład w zbiornikach CKT lub BBT w produkcji piwa, lub zbiornikach ciśnieniowych na wino musujące),
w zaawansowanych zbiornikach procesowych i reaktorach wykorzystywanych w przemyśle chemicznym, biotechnologicznym lub farmaceutycznym (produkcja leków),
w tankach używanych w przemyśle petrochemicznym.

Kształty włazów nierdzewnych ciśnieniowych

Włazy ciśnieniowe jako kategoria skupiająca się na parametrze ciśnienia, obejmuje produkty o zróżnicowanych kształtach. Zatem wśród włazów ciśnieniowych znajdują się zarówno włazy okrągłe, owalne, jak i prostokątne.

Kształt włazu w przypadku opcji ciśnieniowych odgrywa kluczową rolę. Najlepszą charakterystyką techniczną wśród włazów ciśnieniowych odznaczają się bowiem:

włazy okrągłe,
włazy owalne.

Włazy okrągłe ciśnieniowe charakteryzują się zazwyczaj większą ilością pokręteł zainstalowanych na obwodzie włazu w stosunku do swoich bezciśnieniowych odpowiedników. Ponadto, włazom okrągłym ciśnieniowym towarzyszy grubsza ścianka pokrywy oraz kołnierza włazu. Połączenie tych cech skutkuje zwiększoną ogólną odpornością ciśnieniową konstrukcji.

W przypadku włazów owalnych czynnikami wpływającymi na podwyższoną odporność ciśnieniową są: grubość ścianki kołnierza, grubość pokrywy oraz konstrukcja zamknięcia. Ponadto, włazy owalne bardzo często posiadają pokrywę otwieraną do wewnątrz zbiornika. W efekcie pokrywa włazu jest naturalnie dociskana na całym obwodzie kołnierza poprzez siłę oddziałującą na nią od wewnątrz.

Włazy prostokątne ciśnieniowe ze względu na swoją charakterystykę techniczną są stosowane z reguły przy mniej wymagających aplikacjach ciśnieniowych. Odporność ciśnieniowa włazów prostokątnych nie przekracza bowiem zazwyczaj wartości 2.5 bar.

Wymiar włazu ciśnieniowego a odporność ciśnieniowa

Poza kształtem, grubością ścianek, sposobem zamknięcia czy ilością docisków, istotny wpływ na ogólną odporność ciśnieniową ma również wymiar włazu.

Powszechną zależnością jest, że im mniejszy prześwit włazu, tym większa jego odporność ciśnieniowa. Dynamika tej zależności różni się jednak w obszarze specyfikacji technicznych poszczególnych modeli, co wyraźnie widać na przykładzie włazów okrągłych oraz owalnych.

Wymiary włazów okrągłych ciśnieniowych

Dominującymi wymiarami wśród włazów okrągłych ciśnieniowych są średnice:

DN200,
DN220,
DN300,
DN350,
DN400,
DN450,
DN500.

Odporność ciśnieniowa w przypadku powyższych wymiarów znacząco różni się w zależności od modelu i jego konstrukcji oraz oscyluje zazwyczaj w przedziale 1.0-12.0 bar.

Od powyższego zakresu wymiarowego notuje się pewne odstępstwa, bowiem dostępne są również niewielkie włazy ciśnieniowe okrągłe (o wymiarach DN50, DN100 czy DN150), a także wyjątkowo duże konstrukcje o średnicy nawet DN600 lub DN900, które również posiadają podwyższoną odporność ciśnieniową.

Wymiary włazów owalnych ciśnieniowych

Ciśnieniowe włazy owalne nie reprezentują tak szerokiego zróżnicowania wymiarowego, jak włazy okrągłe. Przeciętny właz owalny ciśnieniowy posiada dłuższy bok o wymiarze w przedziale między 400-500 mm (popularne wymiary to: 440x308 mm, 440x340 mm, 400x490 mm). Dostępne są jednak również modele o nieco większym prześwicie, wychodzące poza wspomniany zakres (przykładowo: 550x450 mm, 540x410 mm).

Wyższą wartością parametru odporności ciśnieniowej odznaczają się włazy o nieco mniejszych wymiarach oraz dużej grubości ścianki kołnierza (przykładowo: włazy owalne o wymiarach 400x490 mm oraz grubości ścianki 12 mm mogą mieć odporność ciśnieniową nawet 12 bar).

Certyfikacja PED

Włazy ciśnieniowe nierdzewne jako elementy montowane w zbiornikach, w których ciśnienie przekracza barierę 0.5 bar (50 kPa), podlegają zazwyczaj certyfikacji ciśnieniowej PED. Szczegółowe parametry, jak również wymagania techniczne, które muszą spełnić urządzenia ciśnieniowe, zawarte są w Dyrektywie Urządzeń Ciśnieniowych P.E.D. 2014/68/UE.

Kompletna certyfikacja PED obejmuje:

dokładny rysunek włazu,
notę użytkową oraz informacje dotyczące obsługi,
procedury spawania WPS + WPQR,
kopię certyfikatu osoby wykonującej operację spawania,
raport testów nieniszczących (NDT),
pisemną deklarację zgodności PED,
raport testów odporności ciśnieniowej pokrywy,
raport pomiarów chropowatości powierzchni wewnętrznej i zewnętrznej,
certyfikaty materiałowe (3.1),
raporty badań X-Ray łączeń spawalniczych.

Warto zauważyć, że dla niektórych modeli dostarczany jest wyłącznie skrócony odpis certyfikacji PED, obejmujący stosowną deklarację instytucji certyfikującej (np. TÜV), zaświadczenia materiałowe oraz projekt techniczny włazu. Dokładne wymagania dotyczące zakresu dokumentacji powinny każdorazowo zostać sformułowane na etapie ustaleń technicznych.

Parametry